Klasyfikacje oleju ze względu na lepkość i klasę jakości

Klasyfikacja lepkości według SAE

Klasyfikacja lepkościowa, która określa lepkość oleju w stosunku do temperatury otoczenia.

Od lepkości zależy powstanie trwałej warstwy między współpracującymi częściami układu napędowego. Żeby ułatwić właściwy dobór lepkości oleju do smarowania danego typu silnika, który będzie pracował w określonych warunkach klimatycznych, amerykańskie Stowarzyszenie Inżynierów Samochodowych SAE (Society of Automotiwe Engineers) opracowało system klasyfikacji lepkościowej SAE.

Dzięki temu mamy 11 klas lepkości.

6 z nich to oleje zimowe, którym nadano literę „W” ( winter – zima ), w skład wchodzą:

0W, 5W, 10W, 15W, 20W, 25W. Tak oznaczone oleje mają wpływ na łatwy rozruch elementów napędowych oraz wpływają na jednolity dopływ smaru do wszystkich zakamarków silnika, nawet w najniższych temperaturach. Im niższa cyfra przed literą "W" tym olej jest bardziej płynny w niskich temperaturach.

5 z nich, to oleje letnie, w skład wchodzą symbole liczbowe: 20, 30, 40, 50, 60 i świetnie sprawdzają się w wyższych temperaturach letnich. Im wyższa cyfra po literze "W" tym wyższa może być temperatura otoczenia, w jakiej dany olej może być stosowany.

Stosowanie źle dobranego oleju skutkuje zwiększonymi oporami, a co za tym idzie większym zużyciem paliwa lub brakiem możliwości osadzenia się warstwy smarnej o odpowiedniej grubości co przełoży się na szybsze zużycie współpracujących części.

Dużym utrudnieniem dla kierowców była sezonowa konieczność wymiany oleju letniego na zimowy i odwrotnie. Dlatego dziś już nie wykorzystuje się olejów sezonowych. Skład oleju został unowocześniony i stworzono olej całoroczny, do oznakowania którego użyto określeń liczbowych stosowanych dawniej przy zimowych i letnich, np.: 10W-40W.

Oleje wielosezonowe łączą ze sobą z powodzeniem cechy potrzebne podczas funkcjonowania w niskich i wysokich temperaturach otoczenia.

Klasyfikacja jakościowa według API

W międzynarodowym użyciu jest klasyfikacja jakościowa zaproponowana w USA przez Amerykański Instytut Nafty API (American Petroleum Institute ).

Dzieli ona oleje silnikowe na dwie grupy oznaczone jako:
- „S” - do silników benzynowych z zapłonem iskrowym

- „C” - do silników wysokoprężnych diesel
Klasy olejów oznaczane są za pomocą kodu dwuliterowego. W grupie pierwszej wyróżnia się klasy jakości:
- SA, SB, SC, SD, SE, SF, SG, SH, SJ, SL, SM, SN
w drugiej zaś:
- CA, CB, CC, CD, CD-II, CE, CF i CF-4, CG-4, CH-4, CI-4, CJ-4

Obowiązujące aktualnie klasyfikacja przy olejach do silników benzynowych „S” to :

API SL - oleje do wszystkich silników benzynowych, doskonała ochrona silnika w wysokich temperaturach oraz zmniejszone zużycie oleju i paliwa.

API SM - do benzynowych silników aut osobowych

API SN - do benzynowych silników aut osobowych

Aktualnie obowiązująca dla wysokoprężnych „C” to:

API CF4 - oleje do szybkoobrotowych czterosuwowych silników wysokoprężnych zasilanych paliwem o niskiej zawartości siarki,

API CF - dla silników wolno ssących oraz doładowanych, pracujących pod dużym obciążeniem, zasilanych paliwem o zróżnicowanej jakości,

API CF - do wysoko obciążonych dwusuwowych silników wysokoprężnych

API CG4 - przewyższają oleje klasy CF4, standard dla nowoczesnych 4-suwowych silników diesla,

API CH4 - stosunkowo rzadko używany olej najnowszej generacji,

API CI4 - jedna z najwyższych jakości olejów, używane są do najnowocześniejszych, wysokoprężnych 4-suwowych wysokoobrotowych silników diesla, przede wszystkim aby podnieść poziom redukcji emisji szkodliwych substancji. Przewidziane dla samochodów wyposażonych w nowoczesne systemy oczyszczania spalin,

API CJ4 – unowocześniony CI4

Przeważnie na butelkach występują łącznie powyższe określenia. Druga litera oznacza normę, jaką olej spełnia w odniesieniu do swojego przeznaczenia w silniku benzynowym lub dieslu. Im dalsza litera alfabetu, tym wyższa norma. Zawsze jednak trzeba pamiętać, że klasyfikacja API może nie być zgodna z zaleceniami producenta samochodu, a jego zdanie liczy się tu najbardziej.

Jeżeli do nowego auta z wymogiem normy SN zastosujemy olej SL, nie będzie to zbytnio ryzykowne , ale w drugą stronę, jeśli zalecany jest olej z normą SL ,a wlejemy SN może dojść do uszkodzenia.